جایگاه واقعی اینچه‌برون
منطقه آزاد تجاری–صنعتی اینچه‌برون در شمال استان گلستان و کنار مرز ایران و ترکمنستان قرار دارد. مساحت قانونی آن ۱۲٬۵۷۷ هکتار است. ایجاد منطقه در قانون سال ۱۴۰۰ تصویب شد و اساسنامه سازمان آن در سال ۱۴۰۱ به تصویب و ابلاغ رسید؛ توسعه زیرساخت‌ها و بهره‌برداری تجاری آن همچنان مرحله‌ای است.
ریل و لجستیک
اینچه‌برون ورودی جنوبی کریدور ریلی قزاقستان–ترکمنستان–ایران (KTI) است. مسیر اصلی از اوزن و بولاشاک در قزاقستان، شبکه ترکمنستان و آق‌یایلا/اترک به اینچه‌برون و سپس گرگان می‌رسد و در مجموع حدود ۹۳۰ کیلومتر طول دارد. این مسیر در دسامبر ۲۰۱۴ افتتاح شد.
اینچه‌برون «یکی از اتصال‌های ریلی ایران با شبکه آسیای مرکزی» نیست. سرخس نیز اتصال برون‌مرزی پیوسته به شبکه سراسری ایران دارد. در لطف‌آباد، خط عریض ترکمنستان وارد محدوده پایانه می‌شود اما به شبکه سراسری ایران متصل نیست و عملیات به انتقال بار یا حمل ترکیبی وابسته است. مزیت اینچه‌برون، قرارگرفتن روی شاخه شرقی دریای خزر و اتصال آن به شبکه ریلی داخلی ایران است.
نکات عملیاتی
- عرض خط در شبکه ترکمنستان و قزاقستان ۱۵۲۰ میلی‌متر و در ایران ۱۴۳۵ میلی‌متر است؛ بنابراین تعویض بوژی یا انتقال بار در مرز بخشی از عملیات است.
- ظرفیت‌های چندمیلیون‌تنی اعلام‌شده، هدف توسعه‌اند و نباید به‌عنوان عملکرد قطعی امروز معرفی شوند.
- زمان و هزینه مسیر به نوع کالا، مجوزها، تعرفه، برنامه قطار، ظرفیت پایانه و وضعیت مرز وابسته است.